Sách thay đổi thói quen thay đổi cuộc đời - thói quen là thứ vô cùng khó bỏ của mỗi người

    Author: Lê Xuân Thắng Genre: »
    Rating

    Xét về các nguyên tắc của tự nhiên thì các nguyên tắc là thứ gần như bất di bất dịch của tự nhiên, vì nếu tự nhiên mà thiếu nguyên tắc nó sẽ không thể trở nên trật tự theo cách mà nó phải trở nên như thế. Nguyên tắc của tự nhiên thì gần như “không thể thay đổi” và nó chính là hệ điều hành vĩ đại điều khiển toàn bộ vũ trụ và mọi thứ ở bên trong nó. Không có nguyên tắc – không có trật tự, không có trật tự – không có thế giới như ta đang sống. Và chắc chắn một thế giới không có trật tự thì thế giới đó cũng không thể sống được.
    Ở một chiều hướng nhẹ hơn thì “thói quen” chính là nguyên tắc dành cho con người, còn văn hóa là nguyên tắc dành cho xã hội. Thói quen của con người có những thói quen là “bản năng” – sinh ra đã vậy và có khi vẫn mãi là như thế và không thể thay đổi được. Một vài trong số các thói quen thuộc về bản năng của con người vẫn luôn là như vậy từ sinh ra cho đến cuối của cuộc đời là: Hàng ngày con người phải “ăn”, hàng ngày con người đều phải “uống”, hàng ngày con người đều phải hít vào – thở ra… Và hàng loạt các thói quen thuộc về nguyên tắc dành cho con người và con người cũng không có khả năng thay đổi các thói quen đó. Ở tất cả các loài vật (ngoại trừ con người) đều vận động dựa tren thói quen và chúng không thể thay đổi các thói quen đó (ngay cả khi chúng muốn từ bỏ các thói quen).
    Con người là loài duy nhất có thể thay đổi được các thói quen hoặc tự mình hình thành nên các thói quen mới và tự lựa chọn cho các thói quen được hình thành trên cuộc đời mình. Đó là điểm khác biệt giữa con người với hầu hết mọi loài khác trên thế giới (cả vô tri và hữu tri).
    Ban đầu con người tạo ra thói quen nhưng thói quen sau đó trở thành thứ điều khiển con người. Thói quen là thứ vô cùng khó bỏ của con người.
    Tôi đã gặp 100 người hút thuốc và hỏi họ câu hỏi rằng họ có muốn bỏ hút thuốc lá không? Cả 100 người trong số họ đều trả lời “Có” – tức là họ đều mong muốn từ bỏ hút thuốc lá, nhưng đã quá trễ và gần như họ không thể bỏ được thuốc lá. Tại sao vậy? Vì hút thuốc lá đã trở thành “thói quen” và tất cả những gì đã thuộc về thói quen thì gần như rất khó bỏ. Bạn biết rồi đấy: Tất cả những gì thuộc về thói quen đều rất khó bỏ, chứ không chỉ là “hút thuốc lá”. Một danh nhân đã nói: “Ban đầu con người tạo ra thói quen nhưng sau đó thói quen điều khiển con người và thói quen là rất khó bỏ của con người”. Bỏ thói quen tức là bạn đồng thời bỏ đi “hành động có tính lặp đi lặp lại” của mình – mà không cần có sự tham gia của suy nghĩ. Và điều này thì cực kỳ khó.
    Nếu như thói quen là thứ vô cùng khó bỏ của con người thì “văn hóa” là thứ vô cùng khó bỏ của xã hội. Thói quen đại diện cho con người thì văn hóa là thứ đại diện cho xã hội – vì văn hóa chính là thói quen của mọi người trong xã hội đó.
    Văn hóa một khi đã hình thành là thứ vô cùng khó bỏ. Vấn đề ở đây là văn hóa tự nó không được xem là “xấu” hay “tốt”. Xấu hay tốt của văn hóa chỉ có thể khi văn hóa đã được hình thành rồi thì mới thấy nó “xấu” hay “tốt”.